Page 21 - 10. SINIF FİZİK FAVORİ ÖĞRETEN PARAGRAF
P. 21

2. ÜNTE: BASINÇ VE KALDIRMA KUVVET                                   PARAGRAF TEST  4

          1  Düdüklü tencerede yüzeydek� basınç artırılarak sıvının   3  “B�r  boruda  veya  kanalda  akmakta  olan  akışkanın
             daha yüksek sıcaklıklarda kaynaması sağlanır. Düdüklü   basıncı, durgun hâldek� basıncından küçüktür.” �fades�
             tencereye ısı ver�ld�ğ�nde buharlaşan su, sıvı yüzey�nde   Bernoull� İlkes� olarak tanımlanır. Fırtınalı havalarda çatı-
             yüksek basınç oluşturur. Basınç suyun kaynamasını zor-  ların üzer�nden ve duvarların yüzey�nden geçen havanın
                                     o
             laştırır. Suyun sıcaklığı 100  C’ye ulaştığında su kayna-  sürat� artar. Bernoull� İlkes�’ne göre çatılara ve duvarla-
                                               o
                                                     o
             maz. Şartlara göre suyun sıcaklığı 130  C−150  C sev�-  rın yüzey�ne etk� eden açık hava basıncı azalır. B�naların
             yes�ne ulaştığında suyun kaynadığı görülür. Bu sayede   �ç�ndek� durgun havanın basıncı, dışarıdak� açık havanın
             yemeğ�n yüksek sıcaklıkta ve daha kısa sürede p�şmes�   basıncından büyük olur. Bunun sonucunda b�naların kapı
             sağlanır.  Düdüklü  tencerede  kapağın  altındak�  gazın   ve pencereler� sertçe kapanab�l�r. Çatı boşluğundak� hava
             basıncı yüksek olduğundan gaz boşaltılmadan kapak     basıncının dış basınçtan çok büyük olması durumunda
             açılmamalıdır. Aks� takd�rde yüksek basıncın etk�s�yle   �se çatılar uçab�l�r. Şems�ye üzer�nden geçen havanın
             kapak fırlayarak çevres�ndek�lere zarar vereb�l�r.    sürat�n�n artması şems�ye üzer�ndek� basıncın azalma-
             Bu parça aşağıdak� yönergelerden hang�s�ne karşılık   sına sebep olur. Şems�yen�n �ç tarafındak� hava basın-
             söylenm�ş olab�l�r?                                   cıyla üzer�ndek� basınç arasında b�r fark oluştuğunda
                                                                   şems�ye ters döner.
             A)  Düdüklü tenceredek� suyun kaç derecede kaynaya-
                cağını yazınız.                                    Bu parçaya get�r�leb�lecek en uygun başlık aşağıda-
             B)  Düdüklü tenceren�n d�ğer tencerelerden farkını anla-  k�lerden hang�s� olab�l�r?
                tınız.                                             A)  Bernoull� İlkes�
             C)  Düdüklü tenceren�n çalışma prens�b�n� yazınız.    B)  Akışkanın Basıncı
             D)  Düdüklü tencere kullanımının tehl�keler�n� sıralayınız.  C)  Hava Basıncının Olumsuz Etk�ler�
             E)  Düdüklü tenceren�n kapağının fırlamasının neden�n�   D)  Havanın Sürat�
                bel�rt�n�z.                                        E)  Durgun Hâldek� Basınç






          2  Sıvı ve gazlar katılardan farklı olarak akışkan olan mad-
             delerd�r. Bu nedenle hareket hâl�ndek� gazların ve sıvıla-
             rın oluşturduğu basınca akışkan basıncı den�r. Fırtınalı
             günlerde b�na kapılarının sertçe kapanması, çatıların   4
             uçması, rüzgârlı ve yağmurlu havalarda kullanılan şem-  I.  Musluklardan akan su da �ncelend�ğ�nde suyun akışı
             s�yen�n ters dönmes� g�b� olaylar akışkanların sürat� �le   sırasında sürat�n�n artmasına bağlı olarak kes�t alanı-
             basıncı arasında �l�şk� olduğunu göster�r m�? Bu sorunun   nın küçüldüğü ve suyun �nceld�ğ� görülür.
             cevabı Hollandalı b�l�m �nsanı Dan�el Bernoull�’n�n (Dan-
             yel Bernul�) ortaya koyduğu Bernoull� İlkes�’nde saklıdır.  II.  Hortumun ucu daraltıldığında kes�t alanı küçülür ve
                                                                      hortumdan çıkan suyun hızı artar.
             Bu parça d�l ve anlatım yönünden değerlend�r�ld�-
             ğ�nde;                                                III. Bahçe hortumunun ucunun daraltılması sonucunda
                                                                      suyun  hızının  değ�şmes�  Bernoull�  İlkes�’yle  �lg�l�
             I.  Sade ve anlaşılır b�r d�lle anlatım sağlanmıştır.    örneklerden b�r�d�r.
             II.  Yabancı  sözcükler�n  Türkçe  karşılıkları  yay  ayraç   IV. Akışkanlarla �lg�l� günlük hayatta karşılaşılan b�rçok
                �ç�nde ver�lm�şt�r.                                   olay Bernoull� İlkes� �le açıklanmaktadır.
             III. B�lg� vermek amacıyla kaleme alınmıştır.
                                                                   Numaralandırılmış cümlelerden anlamlı ve kurallı b�r
             numaralandırılmış  �fadelerden  hang�ler�  söylene-   paragraf oluşturulmak �stend�ğ�nde doğru sıralama
             mez?                                                  aşağıdak�lerden hang�s� olur?

             A) Yalnız I              B) Yalnız II                 A) I − III − IV − II      B) II − I − IV − III
             C) Yalnız III            D) I ve II                   C) II − III − IV − I      D) III − I − II − IV
             E) II ve III                                          E) IV − III − II − I

                                         MARKAJ YAYINLARI                       Markaj Yaynlar / 10. Snf Fizik  21
   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26